F-15: Η ιστορία ενός αεροπορικού θρύλου

Τα πρώτα βήματα…

Τον Ιούλιο του 1967 η τότε Σοβιετική Ένωση παρουσίασε τρία καινούρια μαχητικά αεροσκάφη, σε ένα αεροπορικό σόου, στο αεροδρόμιο του Domodedovo, κοντά στη Μόσχα, που έκαναν αμέσως αίσθηση στους Δυτικούς αναλυτές. Τα καινούρια, τότε Mig-23 και Mig-27 Flogger διέθεταν εξαιρετικά χαρακτηριστικά και δυνατότητές, αλλά ο πραγματικός πρωταγωνιστής ήταν το εκπληκτικό Mig-25. Προωθούμενο από ένα κινητήρα Turbojet, με μετάκαυση, η ταχύτητά του έφτανε τα 2,8 mach, ενώ διέθετε ακτίνα δράσης 1610 μιλίων (2591 χλμ.) και οροφή 80000 ποδιών (24384 χλμ.), προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία στους Δυτικούς αναλυτές. Αυτές οι ανησυχίες επιβεβαιώθηκαν, όταν το νέο μαχητικό κατέρριψε παλιά ρεκόρ ταχύτητας που, μέχρι τότε, κατείχε το YF-12.

   

Το Αμερικάνικο Πεντάγωνο θορυβήθηκε τόσο που προκήρυξε διαγωνισμό για την παραγωγή ενός μαχητικού που θα διέθετε υπέρτερες δυνατότητες και επιδόσεις από τα νέα Σοβιετικά μαχητικά. Το νέο μαχητικό θα έπρεπε να είναι τόσο πιο ικανό, ώστε να μπορέσει να αντισταθμίσει και τη μαζική παραγωγή των Σοβιετικών μαχητικών. Αυτές οι εξελίξεις πλαισιώθηκαν και από τα διδάγματα που έρχονταν από το μέτωπο του Βιετνάμ και τα οποία έδειξαν ότι τα ανώτερα τεχνολογικά F-4 Phantom, δυσκολεύονταν απέναντι στα απλούστερα, αλλά μικρότερα και πιο ευέλικτα Mig-17, Mig-19 και Mig-21. Έτσι, οι απαιτήσεις ήταν για ένα καινούριο αεροσκάφος που  θα ήταν ανώτερο και ικανό να αντιμετωπίσει όλη τη νέα γενιά των Σοβιετικών μαχητικών και θα έδινε στη USAF, την απόλυτη κυριαρχία, ξανά στους αιθέρες, η οποία φαίνεται να είχε κλονιστεί κατά τον αεροπορικό πόλεμο στο Βιετνάμ.

Στο διαγωνισμό ανταποκρίθηκαν πολλές εταιρείες, αλλά ο τελικός νικητής ανακηρύχθηκε στις 23 Δεκεμβρίου 1969 και ήταν η McDD. Μετά από δύο χρόνια, στις 26 Ιουνίου 1972, η εταιρεία παρουσίασε το πρώτο F-15, το οποίο πέταξε για πρώτη φορά ένα μήνα και μία μέρα αργότερα. Αρχικά, κατασκευάστηκαν είκοσι αεροσκάφη, εκ των οποίων τα δώδεκα χαρακτηρίστηκαν αεροσκάφη δοκιμών και τα υπόλοιπα οχτώ, σαν πλήρους ανάπτυξης. Από την αρχή του προγράμματος δοκιμών, το αεροσκάφος απέδειξε ότι ήταν μία θαυμάσια και πολύ προσεγμένη σχεδίαση. Αυτό ήταν κάτι αναμενόμενο μετά τις χιλιάδες ώρες δοκιμών που έγιναν στην αεροσήραγγα και τον υπολογιστή. Το πρόγραμμα δοκιμών εξελίχθηκε χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Υπήρξαν φυσικά μικροδιορθώσεις, σε συνολικά 23 σημεία, αλλά δεν ήταν ικανές να επηρεάσουν την πορεία του προγράμματος. Οι κυριότερες αλλαγές αφορούσαν τη μείωση της επιφάνειας της πτέρυγας για την αντιμετώπιση ορισμένων αναταράξεων και της μεγάλης αύξησης του πτερυγικού φόρτου, τη μείωση της γωνίας ανύψωσης του αερόφρενου με ταυτόχρονη αύξηση της επιφάνειάς του και την τροποποίηση των ολοκινούμενων πηδαλίων ύψους – βάθους. Οι δοκιμές ολοκληρώθηκαν το Νοέμβριο του 1974 και η πρώτη επιχειρησιακή μοίρα σχηματίστηκε τον Ιούλιο του 1975. Ενδεικτικό της προσεκτικής σχεδίασης και της σημασίας που αποδόθηκε στο συνολικό πρόγραμμα είναι το γεγονός ότι –παρά την πολυπλοκότητα της σχεδίασης και των τεράστιων δυνατοτήτων που απέδειξε ότι διέθετε- κανένα αεροσκάφος δεν έχει χαθεί κατά τη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης!

Οι ξένοι… αετοί

Από τις αρχές του προγράμματος ήδη, πολλές χώρες εξεδήλωσαν ενδιαφέρον για το νέο αεροσκάφος, μεταξύ των οποίων ήταν και το Ιράν, που ενδιαφερόταν για μία δύναμη 53 αεροσκαφών, που θα πλαισίωνε και συμπλήρωνε τα F-14 Tomcat που διέθετε. Η Γερμανία, εξάλλου, ενδιαφερόταν για 200 αεροσκάφη το 1975, ενώ και άλλες χώρες έδειξαν ενδιαφέρον, όπως η Μ. Βρετανία, ο Καναδάς, η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Αυστραλία, η Δανία, η Νορβηγία, η Ιαπωνία, η Γαλλία και η Σαουδική Αραβία. Τελικά, όμως, εκτός των ΗΠΑ, μόνο τρεις άλλες χώρες απέκτησαν και διαθέτουν το F-15.

Ισραήλ:

Η πρώτη από αυτές είναι το Ισραήλ, που αγόρασε το αεροσκάφος περισσότερο από θέμα γοήτρου, καθώς παρελάμβανε το κορυφαίο μαχητικό, σχεδόν ταυτόχρονα με τις ΗΠΑ. Τα πρώτα F-15 έφτασαν στη χώρα το Δεκέμβριο του 1976 από ενα σύνολο 25 F-15A και F-15B. Σήμερα, όλα αυτά είναι αναβαθμισμένα στο επίπεσο -C, -D. Ακολούθησαν παραγγελίες για τα πιο σύγχρονα F-15C/D, αλλα και της έκδοσης διπλού ρόλου F-15E. Τελικά, το Ισραήλ βρέθηκε να διαθέτει σήμερα ένα μικρό, αλλά σημαντικό, στόλο από όλους τους τύπους, που αριθμεί 87 αεροσκάφη.

Ιαπωνία:

Το ενδιαφέρον της Ιαπωνίας εκδηλώθηκε ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’70, όταν προκήρυξε διαγωνισμό για την απόκτηση του νέου της μαχητικού. Το καλοκαίρι του 1976 επιλέχθηκε το F-15 (έναντι των Viggen, Tornado, Mirage F1, F-14, F-16, F-18) και παραγγέλθηκαν 100 αεροσκάφη, εκ των οποίων τα 86 κατασκευάστηκαν στην Ιαπωνία. Τα υπόλοιπα 14 (2 μονοθέσια και 12 διθέσια, κατασκευάστηκαν στις ΗΠΑ). Το πρώτο αεροσκάφος (ένα μονοθέσιο F-15J) παραδόθηκε στις 4 Ιανουαρίου του 1980, αλλά έμεινε στις ΗΠΑ μέχρι τις 15 Ιουνίου του ίδιου έτους, όταν και πέταξε προς την Ιαπωνία. Στη συνέχεια κατασκευάστηκαν και άλλα αεροσκάφη, που ανέβασαν το συνολικό τους αριθμό σε 223. Η προσπάθεια της Ιαπωνίας να αποκτήσει ένα υπερσύγχρονο μαχητικό, όπως το F-22, δεν έχουν ακόμη καρποφορήσει, με αποτέλεσμα η Mitsubishi, που ήταν υπεύθυνη για την κατασκευή του αεροσκάφους, να προχωρήσει σταδιακά σε ορισμένες τροποποιήσεις – βελτιώσεις τόσο στα ηλεκτρονικά, όσο και τα οπλικά συστήματα του αεροσκάφους, προσπαθώντας, με αυτόν τον τρόπο να το διατηρήσει σύγχρονο και αξιόμαχο.

Σαουδική Αραβία:

Ο επόμενος πελάτης ήταν η Σαουδική Αραβία, που παρά τις αντιρρήσεις του Ισραήλ, απέκτησε αρχικά 60 αεροσκάφη το 1981. Τα αεροσκάφη, όμως, έφτασαν σε αυτή το 1982, αφού προηγήθηκε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εκπαίδευσης στη βάση Luke των ΗΠΑ. Ακολούθησε η ενίσχυσή τους, με άλλα 24, τον Οκτώβριο του 1990, με αφορμή τον πόλεμο στον Κόλπο. Στη συνέχεια υπήρξε μία πρόσθετη παραγγελία 72 F-15S, αεροσκαφών διπλού ρόλου, τα οποία ήταν μία απλούστερη έκδοση των F-15E. Έτσι σήμερα, η Σαουδική Αραβία, διαθέτει ένα στόλο 156 μαχητικών του τύπου, που είναι ο τρίτος μεγαλύτερος μετά από των ΗΠΑ και Ιαπωνία. Η απόκτηση των F-15 –και ιδιαίτερα της τελευταίας έκδοσης διπλού ρόλου- απέδωσε στη χώρα μία ιδιαίτερα υπολογίσιμη αεροπορική δύναμη κρούσης.

Το εκπληκτικό F-15

Το F-15 έδειξε τις ικανότητές του από τις πρώτες κιόλας στιγμές της ζωής του. Για το λόγο αυτό, η McDonnell Douglas, από τα πρώτα βήματά του (1974-1975) τροποποίησε ένα αεροσκάφος, για να καταρρίψει μία σειρά από ρεκόρ ανόδου σε διάφορα ύψη, που μέχρι τότε είχαν επιτευχθεί από ένα F-4Β και ένα ειδικά τροποποιημένο Mig-25. Συγκεκριμένα, το Streak Eagle, όπως ονομάστηκε το ειδικά τροποποιημένο F-15Α, κατέρριψε τα ρεκόρ ανόδου, που είχε πετύχει το F-4B στα 3000, 6000, 9000, 12000 και 15000 μέτρα, αλλά και τα ρεκόρ του Mig-25 για τα 20000, 25000 και 30000 μέτρα. Αρκετά, βέβαια, από αυτά τα ρεκόρ αργότερα κατερρίφθησαν από το Su-27. Αλλά και κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του, το F-15 απέδειξε τις ιδιαίτερες δυνατότητες που διέθετε, με αποκορύφωση τον πόλεμο του Κόλπου το 1991, όπου οι Αμερικάνοι είχαν αναπτύξει μία σημαντική δύναμη αεροσκαφών. Τότε, εκτός από την έκδοση αεροπορικής υπεροχής (-C), χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά, με ιδιαίτερη επιτυχία, η έκδοση διπλού ρόλου (-Ε). Οι επιδόσεις και η αποτελεσματικότητα των αεροσκαφών, χάρισαν στη USAF την απόλυτη κυριαρχία στον αέρα και καθιέρωσαν τα F-15C και F-15E, σαν τα απόλυτα μαχητικά αεροπορικής υπεροχής και κρούσης. Αλλά οι πρώτοι που χρησιμοποίησαν το F-15 σε εχθρική πράξη δεν ήταν Αμερικανοί! Τον Ιούνιο του 1979, Ισραηλινά F-15, εκτελώντας αποστολή εναέριας περιπολίας, κατά τη διάρκεια προσβολής Παλαιστινιακών στόχων στο νότιο Λίβανο από άλλα αεροσκάφη του Ισραήλ, ήρθαν αντιμέτωπα με αριθμό Συριακών μαχητικών Mig-21, εκ των οποίων κατέρριψαν πέντε, εμπλεκόμενα σε κλειστές αερομαχίες, που απαιτούσαν ιδιαίτερα σκληρούς ελιγμούς από τα αεροσκάφη! Τα επόμενα χρόνια τα F-15 γνώρισαν πλούσια δράση στα χέρια των Ισραηλινών, χαρίζοντάς τους την απόλυτη κυριαρχία στο αέρα. Δεν είναι, λοιπόν, καθόλου τυχαίο που το F-15 είναι το μοναδικό σύγχρονο μαχητικό, που κατέχει περισσότερες από 100 αεροπορικές νίκες.

Το μέλλον…

Παρά το γεγονός ότι το F-15 διανύει ήδη την τέταρτη δεκαετία της ζωής του, η προοπτική της αντικατάστασής του δεν είναι ακόμα ορατή, ούτε στις τάξεις της Αμερικάνικης Αεροπορίας. Το πολλά υποσχόμενο πρόγραμμα ATF, από το οποίο προήλθε το F-22, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, καθώς οι αριθμοί στους οποίους αγοράστηκε το υπερμαχητικό δεν αρκούν, για να καλύψουν τις ανάγκες της USAF. Θα πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι έχουν σχεδόν εκλείψει οι σημαντικότεροι λόγοι που οδήγησαν στη δημιουργία του, καθώς η απειλή της παλαιάς Σοβιετικής Ένωσης δεν υφίσταται πλέον, ενώ καμιά άλλη χώρα, παγκοσμίως, δε διαθέτει τη δύναμη να αντιπαρατεθεί στις ΗΠΑ στρατιωτικά, τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον. Από τα παραπάνω φαίνεται ότι η ζωή του F-15 θα διαρκέσει περισσότερο από ότι αρχικά είχε σχεδιαστεί και σίγουρα μέχρι το 2025 θα υπηρετεί στις τάξεις της USAF.

•

Φωτογραφίες…

Φωτογραφίες του F-15 Eagle, απο διάφορες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο.

1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15  16  17  18  19  20  21  22  23  24  25  26  27  28  29  30  31  32  33  34  35  36  37  38  39  40